Het is een vraag die in onze winkel en op online breifora regelmatig voorbijkomt: is het eigenlijk mogelijk om kleding te breien die volledig waterdicht is? Wanneer we kijken naar de geschiedenis van het breien, zien we dat visserstruien uit bijvoorbeeld Ierland en Schotland speciaal werden ontworpen om zeelieden warm en droog te houden tijdens de meest barre weersomstandigheden op zee. Wol bezit van nature namelijk werkelijk fantastische, waterafstotende eigenschappen. Hoewel je een handgebreid kledingstuk nooit net zo hermetisch afgesloten krijgt als een moderne plastic regenjas, kun je met de juiste garenkeuze en specifieke breitechnieken wel degelijk een indrukwekkend schild tegen de elementen creëren.
Natuurlijk moeten we hierbij wel realistisch blijven over de grenzen van ons prachtige ambacht. Als je midden in de herfst door een typisch Nederlandse stortbui fietst, gaat een wollen broek je benen echt niet droog houden en kun je voor ultieme bescherming natuurlijk veel beter een moderne regenbroek aantrekken. Maar voor een lange, mistige boswandeling of een stevige wandeltocht in lichte motregen is een traditioneel gebreid wollen vest ronduit spectaculair. Het geheim zit hem in de manier waarop je de natuurlijke afweermechanismen van het schaap intact laat en verwerkt op je breinaalden, waardoor je een kledingstuk maakt dat verrassend lang vocht weert en je bovendien heerlijk warm houdt, zelfs als het uiteindelijk een beetje klam wordt.
Het gouden geheim van lanoline
De sleutel tot waterafstotend breiwerk is lanoline, het natuurlijke wolvet dat schapen produceren om hun eigen vacht te beschermen tegen regen en kou. Bij moderne, commerciële garens wordt dit vet er tijdens het productieproces en het verven vrijwel altijd volledig uitgewassen om de wol zo zacht mogelijk te maken. Wil je echter een echt outdoor-kledingstuk breien, dan moet je op zoek gaan naar ruwe, onbehandelde wol, ook wel ‘in the grease’ genoemd. Deze authentieke garens voelen tijdens het breien misschien wat stugger en vettiger aan door je vingers, maar ze zorgen er later wel voor dat de regendruppels prachtig als kleine pareltjes op het oppervlak van je trui blijven liggen en er zo vanaf rollen, zonder in de vezels te trekken.
Stevig breien en de oeroude kunst van het vervilten
Naast het wolvet is de dichtheid van je breiwerk van levensbelang. Een luchtig, los gebreid vest met grote steken laat de wind en regen moeiteloos door. Om water buiten te houden, moet je dus bewust kiezen voor een extreem strakke stekenverhouding. Brei je project op naalden die eigenlijk een halve of zelfs een hele maat te klein zijn voor het garen, zodat je een hele stugge, dichte stof creëert. Je kunt er daarnaast voor kiezen om je afgeronde kledingstuk lichtjes te vervilten. Door de wol met een beetje warm water en wrijving te bewerken, haken de microscopische schubben van de vezels definitief in elkaar. Hierdoor sluit de structuur zich volledig, wat resulteert in een winddichte en buitengewoon waterafstotende barrière.
Onderhoud je breiwerk voor blijvende bescherming
Een kledingstuk van onbehandelde wol vraagt wel om een iets andere verzorging dan je standaard projecten. Het allerbelangrijkste advies is simpelweg: was het zo min mogelijk. Vaak is het uithangen van je trui in de frisse ochtendmist al meer dan voldoende om hem schoon en fris te laten ruiken. Mocht je het kledingstuk na verloop van tijd toch echt moeten wassen, houd er dan rekening mee dat je daarmee ook een deel van de beschermende lanoline verwijdert. Gelukkig kun je deze waterafstotende laag nadien heel eenvoudig weer herstellen door je breiwerk een uurtje te laten weken in een speciaal wolbadje met toegevoegde lanoline. Zo blaas je de natuurlijke waterdichtheid telkens weer nieuw leven in en geniet je jarenlang van je stoere, handgemaakte outdoor-uitrusting.
